Jubileumreünie 70 jaar SSRP
Alle schoonheid verzameld - overgenomen uit de Spiegel der Zeilvaart oktober 2025 nummer 8
Luid kabaal verraadt dat het admiraalsschip in aankomst is. Op tientallen houten jachten wordt ketelmuziek gemaakt of op scheeptoeters geblazen. Een klein kanon vuurt zelfs een salvo af, want tijdens de jubileumreünie van de SSRP worden tradities in ere gehouden.
Auteur Arthur van 't Hof en fotografie Bertel Kolthof
We zijn aanwezig op een van de meest aansprekende nautische evenementen van ons land: de reünie van de SSRP op het Heegermeer. Daar verschijnen de mooiste schepen die opgenomen zijn in het Stamboek voor ronde en platbodemjachten. Dit keer is er sprake van een driedubbel evenement, want de reünie valt samen met de Regionale Friese Reünie én de Zomervaarbijeenkomst van de VSRP. Dus valt er niet alleen te genieten van prachtig blank gelakt hout, maar ook van fraaie Lemsteraken, bollen en zelfs een snik, een uiterst zeldzaam scheepstype.
De bijna complete vloot is op zaterdag uitgevaren om aan de beschutte zijde van het eilandje Rakkenpôlle tegenover Heeg ten anker te gaan. Eerder had iedereen de mogelijkheid om een beetje proef te varen, voorafgaand aan het admiraalzeilen en nu is er tijd voor een gezamenlijke lunch. Onderwijl is op de vaste wal hoog bezoek gearriveerd om aan boord te gaan van het Friese Statenjacht Friso: het is de Commissaris van de Koning Arno Brok met zijn gast Joan Leemhuis-Stout, ooit zelf CvdK van Zuid-Holland. Ook de voorzitter van de SSRP, Ineke Verkaaik-Hogervorst, stapt aan boord van het Statenjacht, samen met Pier Piersma. Die is de vorige dag onder grote belangstelling in het zonnetje gezet tijdens een boekpresentatie op zijn oude werf.
Het hele gezelschap neemt plaats aan boord, zodat de Friso als admiraalsschip even later een ronde kan maken langs alle jachten die zich bij hun eskadercommandanten gegroepeerd hebben. Dat is nog niet zo makkelijk: de vloot ligt her en der verspreid en bijna worden de kleinste tjotters vergeten, die in het kommetje van het eiland tegen de kade afgemeerd liggen. Er wordt nog harder geschreeuwd en getoeterd en gelukkig, daar stoomt de Friso met een snor voor de kop terug naar de aandachttrekkers. Poeh, bijna overgeslagen!
Zaagbeweging
Voorafgaand aan het admiraalzeilen heeft kenner Maarten Vermeulen van de boeier Mientje een uitgebreide briefing gegeven met instructies hoe het geheel uitgevoerd dient te worden. Sommige schippers hebben jaren ervaring, maar niet iedereen is even zeker van zijn zaak. Henk Tissink vaart met een Vollenhovense bol en is aangewezen als eskadercommandant van de bollen. Hij bekent best zenuwachtig te zijn: 'Voor mij is het de eerste keer...' Toch kan het niet moeilijk zijn als je Vermeulens uitleg hoort: 'We gaan in een zaagbeweging in kiellinie - dus áchter elkaar - richting de admiraal die bovenwinds ligt, om vervolgens een boei te ronden en dan in frontlinie - dus náást elkaar - langs het admiraalsschip te varen. Op het teken van je eskadercommandant laat je de fok zakken en de admiraal antwoordt met een kanonschot.'
Het begrip zaagbeweging kun je echter ruim opvatten en dat doen de schippers dan ook. De gewenste voortgang wordt onwillekeurig omgezet in een pendelbeweging. De jachten varen prachtig achter elkaar aan, met lange wimpels en de vlag in top bij de commandanten, maar ze komen geen steek verder. We vermoeden dat de verveling op het admiraalsschip inmiddels heeft toegeslagen of erger nog, dat de fles Beerenburg al leeg is. Gelukkig is Mohammed zo slim om naar de berg te komen en wordt op de Friso het anker gelicht, zodat het Statenjacht dichter bij de vloot komt te liggen.
Generaties
Eskader na eskader vaart langs, terwijl de bemanning van de Friso het kanon laat daveren. Het gaat van klein naar groot, met eerst de tjotters en dan de Friese jachten en de boeiers. Kajuitschouwen worden gevolgd door Staverse jollen, Vollenhovense bollen en Lemsteraken. Toch is niet iedereen aanwezig. De boeier Constanter (bouwjaar 1877), die volgens het programmaboekje als eskadercommandant had moeten optreden, ligt nog afgemeerd naast het clubhuis van WSV Heeg.
Pieter Halbertsma heeft voor vandaag niet genoeg bemanning kunnen regelen en richt zich dus maar op de wedstrijden van morgen. De Constanter is een bekende boeier, die al sinds 1901 in dezelfde familie is. De jonge Pieter is de vijfde generatie en inmiddels heeft hij, samen met zijn vrouw natuurlijk, gezorgd voor een zesde generatie.
Sinds 1901 veranderde de gang van zaken wel aan boord van de boeier: 'Mijn opa zou zeggen: "Heb je niemand om te poetsen?", want hij voer nog met een betaalde schipper, maar wij doen inmiddels veel eigenhandig, zoals de romp kaal halen en het laksysteem helemaal opnieuw opbouwen.' Halbertsma vindt het werk echter te overzien; af en toe wordt er iets groots aangepakt. Laatste wapenfeit: het vernieuwen van het berghout in 2019 door Martijn Perdijk van de Werf Wind en Water in Heeg. Nu is dat berghout voorzien van een droge naad, zodat de inwatering wordt tegengegaan. Pieter rommelt nog wat in de roef en aan dek. Hij heeft vandaag gemist, maar morgen, tijdens de hardzeildag, is hij zeker van de partij met een clubje zeilvrienden.
Onbezwaard
Prijzen uitreiken kun je bij elke gelegenheid, dus ook na het admiraalzeilen. Het eskader dat het meest zijn best moet doen om bij elkaar te blijven, is natuurlijk het eskader waarin de meest uiteenlopende schepen varen. Eskader 15 bestaat uit een stalen botter, de snik, twee schokkers en een visaak en dat verdient een prijs. De snik viel op door alle wuivende kinderen aan boord en de botter door een luid uitgeroepen 'hoezee'. Commandant Sikko Steenstra mag de vierde prijs in ontvangst nemen. Het eskader Lemsteraken krijgt de derde prijs, terwijl het eskader kleine tjotters waarin het minischouwtje Pandora meevaart de tweede prijs ontvangt. Het ervaren eskader kleinere Friese jachten, met onder meer de Willemijntje, wordt eerste. De haven achter it Sylhûs van WSV Heeg is weer volgelopen na het admiraalzeilen. In totaal liggen er meer dan honderd schepen en dat is een groot succes.
In de aanloop naar het evenement maakte het SSRP-bestuur zich nog ernstig zorgen: in het vroege voorjaar leek het er op dat er veel te weinig aanmeldingen zouden zijn - en dat voor een jubileumreünie waarin 70 jaar SSRP gevierd zou worden.
SAIL-effect
Misschien deed het `SAIL-effect' wonderen: naarmate dát spektakel dichterbij kwam, begonnen ook de inschrijvingen voor Heeg binnen te stromen. Later in Amsterdam zullen we bijvoorbeeld een paar Staverse jollen terugzien die dankzij een aansluitende `palingtocht' (Heeg is tenslotte hét palingdorp van Friesland) vanuit Heeg op SAIL belandden. Indrukwekkend voorbeeld daarvan is de Beer, een forse jol van 9 meter gebouwd bij `De Scheepsbouwers' in Werkendam.
In de kuip zitten Paul, Corrie en hun gasten Roel en Liesbeth. 'Hiervoor hadden we een visserman schouw, maar dat was echt zwaar, nu hoeven we in ieder geval geen zwaarden meer omhoog te hijsen.' Logisch dat een van de andere jollen de naam Onbezwaard draagt! `Bovendien', zegt Corrie, 'heeft onze hond Kyva alle ruimte aan boord. Kom maar eens kijken hoe ruim onze jol van binnen is.' Ik werp een blik naar binnen en inderdaad, dit is wel andere koek dan het vooronder van een visserman schouw.
Aan de andere kant van het deelnemersspectrum zijn er juist schippers die `de visserman' een ontdekking vinden. Zo had Maarten van Veen eerst een gildeboeier, maar is hij nu zeer enthousiast over zijn Vollenhovense bol van 8,5o m, in visserman uitvoering. Een bijzonder schip, want vermoedelijk is er daarvan maar een gebouwd op de Kooijman & De Vrieswerf in Deil.
Het boordleven op de UQ4 speelt zich in de buitenlucht af en dat bevalt de bemanning prima, de kookkist staat in de kuip. Het visserijnummer UQ4 is overigens uit de duim gezogen; de 4 stond voor de gezinssamenstelling van Herman Flikkema, de eerste eigenaar uit Uithuizen. Van Veen kocht de bol in 2023 en startte een restauratietraject. Het schip is nu - heel stoer - helemaal zwart geschilderd.
Afgeleid
Na een feestelijke avond mag iedereen de volgende ochtend weer vroeg uit de veren voor de hardzeildag. Die bestaat uit twee wedstrijden, die een gemengd beeld laten zien, afhankelijk van de klasse waarin gestart wordt. Bij de Staverse jollen, de Vollenhovense bollen en klasse 8, waarin weer allerlei schepen zijn samengevoegd, gaat het er niet wild aan toe. Maar een heel ander verhaal is het in de klasse van de Friese jachten, die een paar keer per jaar de strijd met elkaar aanbinden.
`Ik wil niets meer en minder dan revanche,' verklaarde Dirk Slijper van de Hommel de avond tevoren. 'Vorig jaar ben ik er tijdens de Regionale Friese Reünie op een lullige manier uit geprotesteerd, terwijl ik een 1-2-1 had gevaren. Maar morgen is het mijn weer, dus ik wil winnen.'Ook bij de boeiers wordt serieus gevaren. Op de Constanter zijn de witte crewshirts uit de kast gehaald en wordt 'clean' rond de baan gezeild. De boeien worden uiterst correct aangesneden, terwijl we sommige concurrenten scheepslengtes zien verliezen bij een ronding. Blijkbaar worden de wedstrijdvaardigheden op de Constanter ook van generatie op generatie doorgegeven.Soeverein zeilt Dirk van Duivendijk ondertussen met zijn aak TH60 over het Heegermeer. Drie slagen en hij is bij de bovenboei, waarna in luttele seconden álle bijzeilen tevoorschijn komen voor het voordewindse rak. Ook dat wordt zo in een mum van tijd afgelegd. Later zal de werfbaas uit Tholen, die het grote water gewend is, verklaren dat het hier 'haast te klein' is voor zijn Atalante. Maar goed, hij had de reis afgelegd om de W.H. de Vosprijs in ontvangst te nemen en nu mag hij als bonus nog een prijs meenemen.
Ook de andere Dirk krijgt wat hij wil, samen met zijn ingevlogen wedstrijdbemanning heeft hij de kleine Hommel op handicap naar de overwinning gezeild. Maar de eerlijkheid gebiedt dat ik geen ooggetuige was van de beslissende momenten waarop hij zijn overwinning zeker stelde, want met honderd van de mooiste ronde en platbodemjachten word je simpelweg teveel afgeleid door alle schoonheid om je heen!
Onze adverteerders
 |  |  |
 |  |  |
 |  |  |
Sponsor
